Praktyczny przewodnik dla elektryków i automatyków

1. Znaczenie zegarów cyfrowych w instalacjach elektrycznych

Zegary cyfrowe są podstawowymi elementami automatyki czasowej stosowanymi w instalacjach niskiego napięcia. Umożliwiają one automatyczne załączanie i wyłączanie obwodów elektrycznych w oparciu o zaprogramowany harmonogram lub – w przypadku zegarów astronomicznych – o rzeczywiste zjawiska astronomiczne, takie jak wschód i zachód słońca.

Rozwiązania tego typu znajdują zastosowanie m.in. w:

• instalacjach oświetlenia zewnętrznego,
• budynkach użyteczności publicznej,
• obiektach przemysłowych i komercyjnych,
• układach HVAC,
• systemach automatyki budynkowej.

Firma Relpol S.A. oferuje cyfrowe zegary tygodniowe oraz zegary astronomiczne, zaprojektowane do montażu szynowego i pracy w warunkach typowych dla rozdzielnic elektrycznych.

2. Zegary astronomiczne cyfrowe – zasada działania

Zegar astronomiczny jest odmianą zegara cyfrowego, w której momenty załączeń i wyłączeń wyjścia są powiązane z czasem wschodu i zachodu słońca. Po wprowadzeniu:

• daty,
• strefy czasowej,
• położenia geograficznego,

urządzenie samodzielnie oblicza czasy astronomiczne, uwzględniając zmienną długość dnia w ciągu roku.
W rozwiązaniach Relpol obliczenia te realizowane są bez konieczności stosowania zewnętrznych czujników światła, a użytkownik ma możliwość dodatkowego korygowania czasów (np. przesunięciem lub przerwą nocną).

3. Cyfrowe zegary astronomiczne Relpol S.A.

RAT-TPA1B – jednokanałowy zegar astronomiczny

Model RAT-TPA1B jest kompaktowym, jednokanałowym zegarem astronomicznym przeznaczonym do realizacji podstawowych funkcji sterowania czasowego.

Najważniejsze dane i funkcje:

• jeden zestyk przełączny (1P),
• 52 programy astronomiczne oraz tryb świąteczny,
• tryby pracy: ręczny, automatyczny, świąteczny,
• automatyczne przełączanie czasu letniego i zimowego,
• funkcja przerwy nocnej,
• automatyczny transfer dni tygodnia,
• wyświetlacz LCD z podświetleniem (z możliwością wyłączenia),
• rezerwa mocy do 10 lat (wewnętrzna bateria litowa),
• zasilanie w szerokim zakresie 24…264 V AC/DC,
• montaż na szynie DIN 35 mm zgodnie z PN-EN 60715.

Typowe zastosowania:

• oświetlenie uliczne i parkingowe,
• oświetlenie terenów zewnętrznych,
• proste układy sterowania odbiornikami zależnymi od pory dnia.

RDT-TPA2 – wielofunkcyjny zegar astronomiczny dwukanałowy

Model RDT-TPA2 jest rozbudowanym zegarem astronomicznym przeznaczonym do bardziej złożonych instalacji.

Charakterystyka:

• dwa niezależne zestyki przełączne (2P),
• 80 programów: astronomicznych, tygodniowych i rocznych,
• tryby pracy: ręczny, automatyczny, świąteczny oraz losowy,
• automatyczne obliczanie czasu wschodu i zachodu słońca,
• możliwość sprawdzania czasów astronomicznych dla wybranego dnia,
• funkcja licznika godzin,
• wyświetlacz LCD z podświetleniem (z możliwością wyłączenia),
• rezerwa mocy do 10 lat,
• zasilanie 24…264 V AC/DC,
• montaż na szynie DIN 35 mm.

Uwaga dotycząca trybu losowego:
Karta katalogowa definiuje tryb losowy jako jeden z trybów pracy. W praktyce automatyki funkcja ta jest często wykorzystywana do losowej zmienności załączeń, np. w instalacjach oświetleniowych, jednak sposób jej użycia zależy od konfiguracji wykonanej przez użytkownika.

4. Cyfrowe zegary tygodniowe (automatyczne)

RWT-TPD1 – zegar tygodniowy cyfrowy

Model RWT-TPD1 jest klasycznym zegarem tygodniowym, w którym czasy załączeń i wyłączeń są w pełni definiowane przez użytkownika.

Podstawowe cechy:

• jeden zestyk przełączny (1P),
• 52 programy: tygodniowe, dzienne oraz impulsowe,
• tryb świąteczny,
• tryby pracy: ręczny i automatyczny,
• automatyczne przełączanie czasu letniego i zimowego,
• wyświetlacz LCD bez podświetlenia,
• rezerwa mocy do 3 lat (wewnętrzna bateria litowa),
• montaż na szynie DIN 35 mm.

Zasilanie:
Zegar pracuje w szerokim zakresie napięć zasilania podanym w karcie katalogowej (zakres obejmujący napięcia sieciowe AC 50/60 Hz). Dokładny sposób zasilania należy dobrać zgodnie z dokumentacją techniczną i oznaczeniem zamówieniowym.

Zastosowania:

• sterowanie pompami, ogrzewaniem i wentylacją,
• instalacje klimatyzacyjne,
• dzwonki szkolne i przemysłowe,
• układy sygnalizacji i sterowania impulsowego.

5. Montaż i wymagania instalacyjne

Wszystkie opisane zegary Relpol:

• są przeznaczone do bezpośredniego montażu na szynie DIN 35 mm,
• pracują w pozycji pionowej,
• obsługują przewody o przekroju 1…4 mm²,
• wymagają odizolowania przewodów na długość 6,5 mm,
• maksymalny moment dokręcenia zacisków wynosi 0,5 Nm.

Urządzenia spełniają wymagania norm EN 60730-1 oraz EN 60730-2-7 i są przeznaczone do pracy w typowych warunkach rozdzielnicowych.

6. Dobór zegara do aplikacji

Wymaganie instalacji	Zalecany typ
Sterowanie zależne od długości dnia	Zegar astronomiczny
Stały harmonogram tygodniowy	Zegar tygodniowy
Jeden obwód sterowany	1 kanał
Dwa niezależne obwody	2 kanały
Wymagana duża elastyczność programowania	RDT-TPA2